ဒီေန႔ facebook သံုးရင္း cosmetic page တစ္ခုက clobetasol နဲ႔ Gentamycin တြဲထားတဲ႔cream တစ္မ်ိဳးကို ဝက္ျခံ ဆားဝက္ျခံ တင္းတိပ္ အဆီျပန္ အမဲစက္ေပ်ာက္တဲ့ skin care ဆိုျပီး ေရာင္းေနတာေတြ႔လို႔ အံ႔အားသင့္သြားတယ္။ ေဆးအျဖစ္နဲ႔ေရာင္းတယ္ဆိုရင္ေတာင္ ဒီေဆးမ်ိဳးက prescription drug(ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ ေရာင္းရတဲ႔ေဆး) မ်ိဳးပါ။ comment ေတြ ဝင္ဖတ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေကာင္းတယ္ တစ္ကယ္ေပ်ာက္တယ္ အဲ႔ဒါပဲ စြဲသံုးေနတယ္ ဆိုတဲ႔ feedback ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႔ရေတာ့ ေတာ္ေတာ္လည္း လန္႔သြားတယ္။
Clobetasol ဆိုတာ topical steroid ( စတီးရြိက္ လိမ္းေဆး) အမ်ိဳးအစားေတြထဲက တစ္ခုပါ။ steroid လိမ္းေဆးေတြကို အားအျပင္းဆံုးကေန အေပ်ာ့ဆံုးအထိ အုပ္စု ၇ ခု ခြဲၾကည့္ရင္ clobetasol ဟာ အားအျပင္းဆံုး နံပါတ္ ၁ အုပ္စု(superpotent class) ထဲမွာပါပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေတာ္ေတာ္ျပင္းတဲ႔ steroid လိမ္းေဆးပါ။
က်န္းမာေရးဗဟုသုတ နည္းလို႔ ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေၾကာ္ျငာ အဆြယ္ေကာင္းလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဝယ္သံုးမိၾကတဲ႔သူေတြအေနနဲ႔ စသံုးခါစမွာ steroid ေဆးေတြရဲ႕ အစြမ္းအတိုင္း မ်က္နွာျဖဴလာမယ္ တင္းတိပ္ေတြ ဝက္ၿခံေတြ အဆီျပန္တာေတြ အမဲစက္ေတြ စတဲ႔ အေရျပား လကၡဏာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သက္သာသြားမယ္ဆိုတာေတာ့ က်ိန္းေသပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေရျပားဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းမဟုတ္ဘဲ cosmetic တစ္ခုလို စြဲသံုးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သံုးတဲ႔ steroid အမ်ိဳးအစားျပင္းရင္ ျပင္းသေလာက္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံရမွာလဲ က်ိန္းေသ ပါပဲ။
Steroid လိမ္းေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့
၁။ အေရျပားပါးလာမယ္။ အေရျပား ေအာက္အလႊာမွာ ရွိတဲ႔ collagen 1 & 3 ေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္။ အေရျပားထဲမွာရွိတဲ႔ အေရျပားတင္းရင္းေအာင္ေထာက္ပံ႔ေပးတဲ႔ hyaluronic acid ေတြလည္း ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္။
၂။အေရျပားေရာင္ျခယ္ cells ေတြ နည္းသြားမယ္။ ရလဒ္ကေတာ့ မ်က္နွာျဖဴလာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ရက္ပိုင္းအတြင္း မ်က္နွာ သိသိသာသာ ျဖဴဝင္းလာေစတယ္ဆိုတဲ႔ cosmetics ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ steroid တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးပါေလ့ရွိတယ္။
၃။ အေရျပားမွာရွိတဲ႔ ေသြးေၾကာနံရံေတြကေန nitric oxide ေတြထြက္လာလို႔ အေရျပားမွာ ရွိတဲ႔ ဆံခ်ည္မ်ွင္ ေသြးေၾကာေလးေတြ က်ယ္လာတယ္။
၄။ Steroid rosacea လို႔ ေခၚတဲ႔ မ်က္နွာအလယ္မွာ အျပြတ္လိုက္ထြက္တဲ႔ ဝက္ျခံမ်ိဳး ျဖစ္လာတတ္တယ္။
၅။ အေရျပားမွာရွိတဲ႔ protein ေတြျပိဳကြဲကုန္တာမို႔ အနာရြတ္ပံုစံ ခ်ိဳင့္ခြက္ေတြ ျဖစ္လာတတ္တယ္။
၆။ Steroid ပါတဲ႔ Cream ကို ၾကာၾကာစြဲလိမ္းရင္ Perioral dermatitis လို႔ ေခၚတဲ႔ ပါးစပ္တစ္ဝိုက္ အေရျပားေတြ ေယာင္လာတတ္တယ္။
၇။ နဂိုက အေမႊးမရွိတဲ႔ မ်က္နွာ အစိတ္အပိုင္းေတြမွာ အေမႊးေတြေပါက္လာမယ္။
၈။ မ်က္နွာ အသားအေရက ေနေလာင္ထားသလို နီစပ္စပ္ျဖစ္လာမယ္။
၉။ အၾကာၾကီးသံုးေနျပီး ရုတ္တရက္ ရပ္လိုက္ရင္ ရပ္ျပီး ၅ ရက္ကေန တစ္ပတ္အတြင္း eyelid dermatitis ဆိုတဲ႔ မ်က္ခြံ အေရျပားေတြ ေယာင္ရမ္းလာတတ္တယ္။ ပိုဆိုးတဲ႔ အခ်က္က အဲ႔လိုရုတ္တရက္ ရပ္လိုက္ရင္ rebound effect ရျပီး နဂိုက ေဆးေၾကာင့္ ဝပ္ေနတဲ႔ တစ္ျခားလကၡဏာေတြဟာလည္း အရင္ကထက္ ပိုဆိုးျပီး မ်ားလာတာပဲ။
အဲ႔ဒါေၾကာင့္ steroid ေဆးေတြကို တစ္ကယ္လိုအပ္မွသာ အေရျပားဆရာဝန္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း အတိအက် လိုက္နာ သံုးစြဲသင့္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားထားတဲ႔ ရက္ထက္ေက်ာ္ျပီး ကိုယ္ဘာသာ ဆက္ မသံုးစြဲသင့္ပါဘူး။ တစ္ကယ္လို႔ ၂ ပတ္ထက္ပိုျပီး ၾကာၾကာသံုးေနမိျပီဆိုရင္လည္း ခ်က္ခ်င္းမရပ္လိုက္ပဲ hydrocortisone လို steroid အေပ်ာ့စားပါတဲ႔ cream တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အစားထိုးေျပာင္းလိမ္းျပီးမွ ျဖတ္သင့္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး လူ႕ခႏၶာကိုယ္မွာ မ်က္နွာဟာ အႏူးညံ့ဆံုးနဲ႔ အေရးၾကီးတဲ႔ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္တာေၾကာင့္ ရက္ပိုင္းအတြင္း အသားအေရ သိသိသာသာျဖဴဝင္းလာေစတယ္ဆိုတဲ႔ cosmetic မ်ိဳးကို ေၾကာ္ျငာေကာင္းတိုင္း မေမးစမ္းဘဲ မေလ့လာဘဲ ရမ္းမလိမ္းၾကည့္သင့္ပါဘူး။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရေတာ့မွ အသားအေရပ်က္ဆီးသြားမွ ျပန္ကုရရင္ ေငြကုန္တာထက္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာတဲ႔အထိ လူေတာမတိုးဝံ႔ဘဲ ျဖစ္ေနရမွာက ပိုဆိုးပါတယ္။
ဒါကေတာ့ steroid လိမ္းေဆးေတြအေၾကာင္း က်ြန္ေတာ္ ဖတ္မွတ္ေလ့လာမိသမွ် တစ္ဆင့္ျပန္မ်ွေဝလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာကို ဖတ္မိျပီး စိတ္ထဲမွာ "steroid ပါတဲ႔ လိမ္းေဆးေတြကို ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ မသံုးသင့္ဘူး" ဆိုတဲ႔ အသိေလးတစ္ခုဝင္သြားရင္ ဒီစာေရးရက်ိဳးနပ္ျပီလို႔ ခံယူရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္ပါတယ္ဗ်ာ။
Credit: Mortalez Sapieno(16.12.2016)
အမ်ားသူငါ သတိထားႏိုင္ေအာင္မ်ွေဝေပးၾကပါ
